Witaj na szlaku zabytkow w Nowej Soli
Nowa Sól miała to szczęście, że nie ucierpiała drastycznie podczas II wojny światowej, dzięki czemu zachowało się tu mnóstwo perełek architektury przemysłowej i użyteczności publicznej.
Muzeum Miejskie w Nowej Soli
Muzeum mieści się w przepięknym kompleksie zabytkowych budynków, które są nierozerwalnie związane z historią miasta (w tym z pawilonem dawnego zarządu fabryki nici należącej do rodziny Gruschwitzów). Znajdziesz tam nie tylko ekspozycje dotyczące powstania i lokacji miasta, ale również bogate zbiory przyrodnicze ukazujące faunę i florę nadodrzańską. Sama architektura budynków to fantastyczny przykład mieszczańskiego i przemysłowego budownictwa z przełomu XIX i XX wieku.
Zobacz stronę internetową muzeum
Wyznacz trasę do muzeum na google
Wyznacz trasę do muzeum na google 2
Kościół pw. św. Michała Archanioła (ul. Kościelna)
Jest to najstarsza świątynia w Nowej Soli. Została wzniesiona w latach 1591–1597 z fundacji ówczesnego starosty solnego, Daniela Preussa. Kościół ewangelicki rozpoczęto budować 22 kwietnia 1591 roku, a budowę ukończono w 1597 roku. Poświęcenie świątyni nastąpiło 27 maja 1597 roku (w dzień Zielonych Świąt) przez pastora z Rakowa koło Smardzewa pod Świebodzinem i diakona Abrahama Cremerusa z Żubrowa. W 1654 roku kościół przejęli katolicy, którzy prawie sto lat później, w 1731, erygowali nową parafię.
Kościół pw. św. Michała Archanioła w Nowej Soli zawdzięcza swój wygląd zewnętrzny, jak i wewnętrzny Jerzemu Ernestowi de Holhring, który będąc przez długie lata najwyższym przedstawicielem władzy cesarskiej na Śląsku i dyrektorem solanek nowosolskich, własnym kosztem zbudował hełm na wieży kościelnej.Przez pierwsze dekady służyła ewangelikom, po czym w połowie XVII wieku przeszła w ręce katolików. Budynek początkowo był jednonawowy, ale po dobudowaniu naw bocznych zyskał bardzo charakterystyczny rzut w kształcie litery "T". Warto zwrócić uwagę na wnętrze oraz na wieżę, która po pożarze w 1945 roku zyskała nowy kształt.
Wnętrze kościoła ma wystrój barokowy. Ołtarze oraz rzeźby pochodzą z XVIII wieku, chrzcielnica jest rokokowa. W XVIII wieku również zbudowano ołtarze dotychczas istniejące: główny św. Michała Archanioła i boczne: Matki Boskiej, św. Józefa, Pana Jezusa w Ogrójcu oraz wykonano rzeźby św. Anny i św. Jana Chrzciciela. W 1964 roku przerobiono ławki. W 1965 roku rozpoczęto malowanie wnętrza według projektu i pod kierownictwem prof. Adama Stalony-Dobrzańskiego z Krakowa. Zakończono je jesienią 1966 roku. W tym samym czasie z okazji Milenium urządzono kaplicę Matki Bożej Częstochowskiej fundując kopię obrazu MBC pędzla prof. Jana Molgi z Warszawy oraz podest z marmuru. witraże w kościele wykonane są przez zakład witraży K. Paczki, według projektu prof. A. Stalony-Dobrzańskiego.
Zabytkowy most podnoszony (Kanał Portowy)
Prawdziwa perełka inżynierii i unikatowy zabytek techniki w skali całego regionu. Znajduje się nad kanałem portowym prowadzącym do Odry. Ze względu na wzmożony ruch rzeczny i konieczność przepuszczania większych jednostek pływających, zaprojektowano przeprawę drogową, której przęsło mogło być unoszone do góry. Dziś to świetne miejsce na spacer i doskonały punkt do pamiątkowych zdjęć z industrialnym klimatem w tle.
Kościół p.w. Św. Antoniego w Nowej Soli
Na początku XIX w., kiedy nastąpił znaczący wzrost liczby mieszkańców gmina ewangelicka podjęła starania o budowę nowej świątyni. Wzniesiony w połowie XVIII w. dom modlitwy (Bethaus) był budowlą niewielką i nie zaspakajał już potrzeb wiernych. W 1835 r. przy szosie berlińskiej w Nowej Soli (obecnie ul. Piłsudskiego), rozpoczęto budowę nowego kościoła według projektu Augusta Stülera. Przedsięwzięciem tym osobiście interesowała się rodzina panująca, król wyasygnował na ten cel pokaźną kwotę, a następca tronu Fryderyk Wilhelm (IV) osobiście wizytował miejsce budowy w 1838 r. i później, już jako król, w 1841 r. Konsekracja kościoła Św. Trójcy odbyła się w 1839 r. Świątynię wzniesiono z cegły w stylu neoromańskim, na planie prostokąta, z wydzieloną we wnętrzu półkulistą absydą. Od zachodu do budowli przylega sześciokondygnacyjna ośmioboczna wieża z zegarem, od wschodu pięcioboczna zakrystia. Wnętrze otrzymało dwukondygnacyjne empory wsparte na filarach. Charakterystycznym elementem wystroju kościoła była wysoka ambona (jedna z najwyższych na Śląsku). W 1936 r. zwieszono na wieży dzwon, ufundowany przez właściciela fabryki szczeciny Klingera. Po 1945 r. kościół nie był użytkowany. Dopiero w 1950 r. utworzono parafię p.w. św. Antoniego Padewskiego, której administrację powierzono O. O. Kapucynom. Zakonnicy przystosowali świątynię do obrządku katolickiego.
W 1975 r. na pamiątkę Jubileuszu 25 - lecia parafii oraz 750 – lecia śmierci św. Franciszka wierni ufundowali dwa dzwony – Marii Królowej Polski i św. Franciszka.
Dawny Ratusz (Cesarski Urząd Solny)
To jeden z najstarszych i najważniejszych historycznie budynków w mieście, wzniesiony w latach 1574–1575. Pierwotnie nie był ratuszem, lecz Cesarskim Urzędem Solnym zarządzającym miejscowymi warzelniami i magazynami soli. To właśnie wokół tej instytucji wyrosła osada, która z czasem stała się Nową Solą. Od 1820 roku pełnił funkcję siedziby władz. Obiekt, wielokrotnie przebudowywany, znajduje się w centrum miasta i stanowi ważny zabytek z zachowanymi najstarszymi elementami w północnej fasadzie.
Zabytkowe Magazyny Solne
Magazyn Solny przy ulicy Wróblewskiego powstał pod koniec XVIII wieku na terenie kolonii braci morawskich (Brüdegemeine) i należał do Magdeburskiego Przedsiębiorstwa Handlu Solą. Ten trójkondygnacyjny obiekt okryto charakterystycznym, wysokim, mansardowym dachem. Na poddaszu magazynu zlokalizowano urządzenie dźwigowe, które umożliwiało transport towarów na piętro i poddasze. Faktoria Solna funkcjonowała tu do drugiej połowy XIX wieku. Następnie obiekt przejęła spółka handlowa Meyerotto & Co., należąca do braci morawskich. Po roku 1945 budynek ten był użytkowany jako magazyn zboża Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska”, a później PPS „Społem”. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku przeszedł w ręce prywatne.
Dawny Zbór Braci Morawskich (Czeskich)
Zbudowany w 1747 roku. Bracia Morawscy (ewangelicka społeczność religijna) odegrali ogromną rolę w rozwoju gospodarczym Nowej Soli w XVIII wieku. Sama świątynia to doskonały przykład surowej, ale bardzo harmonijnej architektury protestanckiej z tamtego okresu.
Willa Alexandra Gruschwitza
Imponująca rezydencja wzniesiona w połowie XIX wieku dla rodziny Gruschwitzów – założycieli potężnej fabryki nici i jednych z najważniejszych filantropów w historii miasta. Obecnie mieści się tu Państwowa Szkoła Muzyczna, a sam budynek wraz z przyległym parkiem odzyskał nieco ze swojego dawnego, arystokratycznego blasku.
Kaplica cmentarna na dawnym cmentarzu ewangelickim
Wybudowana w 1886 roku w tzw. stylu arkadowym (Rundbogenstil). Jest najstarszym zachowanym obiektem na terenie nowosolskiej nekropolii i wspaniałym przykładem XIX-wiecznej architektury sakralnej i sepulkralnej, mocno wpisanym w historyczny krajobraz miasta.
I to koniec tej trasy
jesli chcesz poznać kolejne propozycje poczekaj do chwili, gdy je opracujemy...
Tymaczasem dziekujemy!
Informacje przygotowali dla Was historycy z Muzeum Miejskiego w Nowej Soli
